၁။ ဖြူစင်တဲ့ ချီးကျူးမှုလေးတွေ ပြုလုပ်ပေးပါ။ “ဟာ ဖိနပ်လေး လှလိုက်တာ..”၊ “ဟေ့ကောင်… မင်း Presentation လုပ်သွားတာ တော်တော်ကောင်းတယ်။”၊ “နင် ဂစ်တာတီးတာ ငါ ကြိုက်တယ်။”၊ စသဖြင့် သူတို့ရဲ့ အပြုအမူ (သို့) လုပ်ရပ် ပေါ်မှာ ချီးကျူးပါ။ သူတို့ ဘာ(ကောင်)လဲဆိုတာကို သွားမချီးကျူးပါနဲ့။ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်ကို ချီးကျူးပြီးတာနဲ့ သူတို့ အဲ့ဒီကိစ္စကို ဘယ်လိုစွမ်းဆောင်နိုင်ခဲ့ကြောင်း မေးမြန်းပြီး Conversation ကို ဆက်သယ်သွားပါ။ “ဖိနပ်လေး ဘယ်မှာ ဝယ်တာလဲ။”… ဒါမှမဟုတ်.. “နင့်ကို ဂစ်တာတီး ဘယ်သူသင်ပေးတာတုန်း” စသဖြင့် ဆက်မေးလို့ ရသွားပါပြီ။ အကယ်၍ သင်က တစ်စုံတစ်ယောက်ကို “နင့်မျက်လုံးလေးတွေ လှတယ်။” လို့ သွားပြောရင်တော့ သူက “ကျေးဇူးပါ” လို့ ပြောပြီး Conversation လည်း ရပ်သွားပါလိမ့်မယ်။ မလုပ်မိပါစေနဲ့။
၂။ မိသားစုအကြောင်း နဲ့ စပါ။ မောင်နှမအကြောင်းမေးတာက စိတ်အချရဆုံး အနေအထားပါ။ မိဘအကြောင်း မေးတာက မိဘနဲ့ပတ်သက်ပြီး အကြောင်းအမျိုးမျိုးနဲ့ စိတ်ညစ်စရာရှိတဲ့ သူတွေအတွက် နည်းနည်းလေး အထစ်အငေါ့ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။ သားသမီးအကြောင်း မေးတာမျိုးကလည်း (ဒီနေ့ခေတ်မှာ) ဇနီးမောင်နှံကြားမှာ ရှိနေတဲ့ ပြဿနာကို အစပြန် ဆွဲထုတ်သလို ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ မောင်နှမအကြောင်းကိုပဲ အဓိကထားမေးပါ။
မွေးချင်း ဘယ်နှယောက် ရှိလဲ။… နာမည် ဘယ်လိုတွေ ခေါ်ကြလဲ။… ခင်ဗျားတို့ တစ်ယောက်နဲ့ တစ်ယောက် ရုပ်ချင်း ဆင်ကြလား။… စရိုက်တွေကော တူကြလား။… ခင်ဗျားက ဘယ်သူနဲ့ အတည့်ဆုံးလဲ။…
၂၀ဝ၇ က တွေ့ရှိချက် တစ်ခုအကြောင်းလဲ ပြောနိုင်ပါသေးတယ်။ မွေးချင်းတွေထဲမှာ အကြီးဆုံးတွေက IQ အမြင့်ဆုံး ဖြစ်ပြီး အငယ်ဆုံးတွေက အားကစား၊ အနုပညာ စတဲ့ ဝန်းကျင်တွေမှာ ထက်ကြတယ်။ ကိုယ့်မှာလည်း မွေးချင်းများ ရှိမယ်ဆိုရင်… အဲ့ဒီ တွေ့ရှိချက်က ကိုယ့်အတွက်တော့ မမှန်ကြောင်း၊ နဲ့ သူအတွက် မှန်တယ်ထင်၊ မထင် မေးနိုင်ပါတယ်။
၃။ ခရီးအကြောင်း မေးပါ။ ဘယ်တွေ ရောက်ဖူးလဲ မေးပါ။ အပြင်သိပ်မထွက်တတ်တဲ့ လူတွေကိုတောင် သွားမယ်ဆိုရင် ဘယ်သွားချင်တဲ့ ဆန္ဒရှိလဲ မေးနိုင်ပါတယ်။
– နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံကို အပြီးအပိုင် ပြောင်းရမယ်ဆိုရင် ဘယ်နိုင်ငံမှာ နေချင်လဲ။
– ရောက်ခဲ့ဖူးတဲ့ မြို့တွေထဲမှာ ဘယ်မြို့ကို အကြိုက်ဆုံးလဲ။
– ပြီးခဲ့တဲ့ နွေရာသီ ဘယ်ရောက်ဖြစ်လဲ။ ကြိုက်ရဲ့လား။
– ထွက်ခဲ့သမျှခရီးတွေထဲမှာ ဘယ်ခရီးကို မကြိုက်ဆုံးလဲ။
၄။ အစားအသောက်အကြောင်း ပြောပါ။
– သေခါနီး နောက်ဆုံး ထမင်းတစ်နပ်စားရမယ်ဆိုရင် ဘယ်လို အစားအသောက်မျိုး စားချင်လဲ။ (သတိထားပါ။ ဒီမေးခွန်းက တချို့တွေအတွက် Shock ရှိတယ်။)
– Breakfast မှာ ဘာစားရတာ အကြိုက်ဆုံးလဲ။
– ဘယ်ဆိုင် အကြိုက်ဆုံးလဲ။
– ကိုယ်ချက်တတ်တဲ့ အကောင်းဆုံး ဟင်းတစ်ခွက်က ဘာဟင်းဖြစ်မလဲ။
– ဘယ်စားသောက်ဆိုင်ကို အညံ့ဆုံးဆိုင်အဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသလဲ။
၅။ အလုပ်အကြောင်း ပြောပါ။ ခပ်တိုတိုနဲ့ ပြောစရာရှိတာလောက်ပဲ ပြောပါ။ ဒါမှမဟုတ်ရင် ဘယ်သူ့အလုပ်ရှင်က ပိုဆိုးသလဲ ငြင်းနေတာနဲ့တင် Conversation က မချောတော့ပါဘူး။
– ပထမဆုံးအလုပ်က ဘယ်လို အလုပ်မျိုးလဲ။
– ကိုယ့်အပေါ် အကောင်းဆုံး အလုပ်ရှင်က ဘယ်သူလဲ။
– ငယ်ငယ်တုန်းက ဘာဖြစ်ချင်ခဲ့တာလဲ။
၆။ ဝါသနာနဲ့ စိတ်ဝင်စားမှုတွေ အကြောင်း မေးပါ။ (ဒီ Topic တွေက နည်းနည်း ကိုယ်ရေးကိုယ်တာနဲ့ ဆိုင်လာပြီဆိုတာကို သတိပြုပါ။) သင့်တော်တဲ့ မေးခွန်းပုံစံမျိုးနဲ့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ မေးခွန်းလေးတွေ မေးပါ။
– အားတဲ့ အချိန် ဘာလုပ်တတ်လေ့ရှိလဲ။
– ဘယ်လို ဂီတကို ကြိုက်တတ်သလဲ။
– ရုပ်ရှင်ဆို ဘယ်လိုကားမျိုး ကြိုက်တတ်သလဲ။
၇။ အောက်မှာ စာရင်းချထားတဲ့ ခေါင်းစဉ်တွေကိုတော့ ရှောင်ပါ။
– အတိတ်က သံယောဇဉ်တွေအကြောင်း
– တစ်လုံးထဲနဲ့ အဖြေပေးလို့ရတဲ့ မေးခွန်းမျိုးတွေ
– နိုင်ငံရေး
– ဘာသာရေး
– မကျန်းမာမှု
– အနံ့ဆိုး
– အလုပ်ထဲက ဒုက္ခတွေ
၈။ ထပ်ပြီး ရှောင်ရမယ့် ကိစ္စတွေ
– ကြွားဝါခြင်း
– အပျက်သဘောဆောင်တဲ့ Judgement
– အကြံဉာဏ်ပေးခြင်း
Conversation မှာ အောင်မြင်နိုင်ကြပါစေ…
Thant Zin Oo's blog 